مقدمه
به منظور ساماندهی، قانونمندی و حمایت از فعالیت نشریات دانشگاهی، نهادینه شدن فضای آزاداندیشی، نقد و گفتوگوی سازنده و تأكید بر حق آزادی بیان، همچنین ایجاد فرصتهای فراگیری مهارت های روزنامهنگاری و ارتقای سطح دانش عمومی و تخصصی دانشگاهیان، و براساس ماده 5 ضوابط ناظر بر فعالیت نشریات دانشگاهی (مصوب جلسه 540 مورخ 26/3/83 شورای عالی انقلاب فرهنگی)، دستورالعمل اجرایی این ضوابط به شرح ذیل به تصویب میرسد:
بخش اول: تعاریف و كلیات
ماده 1ـ مطابق بند 1 ماده 1 ضوابط ناظر بر فعالیت نشریات دانشگاهی، كلیه نشریاتی كه به صورت ادواری، گاهنامه یا تك شماره، نیز نشریات الكترونیكی كه با نام ثابت و تاریخ نشر در زمینههای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، علمی، اقتصادی، هنری، ادبی و ورزشی توسط هر یك از دانشجویان، تشكلها و نهادهای دانشگاهی، استادان و اعضای هیئت علمی یا گروهی از ایشان در دانشگاهها منتشر و در محدوده دانشگاهها توزیع میشوند، نشریه دانشگاهی محسوب و تحت شمول این دستورالعمل قرار میگیرند.
تبصره 1ـ نشریات دانشجویی عنوانهای فرهنگی و اجتماعی، زمینههای عقیدتی، صنفی و رفاهی، خبری و طنز را نیز در برمیگیرند.
تبصره 2ـ نشریات علمی كه توسط اعضای هیئت علمی، دانشجویان، تشكلهای دانشجویی یا انجمنهای علمی دانشجویی منتشر میشوند مشمول این آییننامه هستند.
تبصره 3ـ نشریات دانشگاهی میتوانند ویژهنامههایی به مناسبتهای مختلف منتشر كنند.
تبصره 4ـ وبلاگها و سایتهای شخصی دانشجویان و اعضای هیأت علمی كه از نشان دانشگاه یا تشكلهای دانشگاه استفاده نمیكنند از شمول این آییننامه خارجاند.
تبصره 5ـ پردیسهای دانشگاهی، خوابگاهها، بیمارستانهای آموزشی، مراكز بهداشتیـ درمانی و اردوگاهها در حكم محدوده دانشگاه محسوب میشوند و توزیع نشریات دانشگاهی در خارج از محدوده دانشگاهها، منوط به كسب مجوز از مراجع ذیربط است.
تبصره 6ـ علاوه بر توزیع نشریات دانشگاهی در محل دفتر نشریه یا دفتر تشكل (اعم از تشكلهای اسلامی، شوراهای صنفی، انجمنهای علمی، كانونهای فرهنگی و...) یا دستگاه صاحب امتیاز نشریه، دانشگاهها موظف به تعیین محلهایی مناسب در داخل محدوده دانشگاه (براساس تعریف تبصره 5) برای توزیع نشریات دانشگاهی میباشند. توزیع نشریات در خارج از این مكانها تخلف محسوب میشود.
ماده 2ـ منظور از دانشگاه در این دستورالعمل كلیه دانشگاهها، مراكز آموزش عالی و مراكز و واحدهای مرتبط دانشگاهی و واحدهای دانشگاهی است.
b>تبصرهـ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و دانشگاه آزاد اسلامی از این پس در این دستورالعمل به اختصار «دستگاه» نامیده میشوند.
ماده 3ـ كمیته ناظر بر نشریات دانشگاهی
براساس بند 1 ماده 2 ضوابط ناظر بر فعالیت نشریات دانشگاهی، در هر دانشگاه كمیتهای تحت عنوان «كمیته ناظر بر نشریات دانشگاهی»ـ كه در این دستورالعمل به اختصار «كمیته ناظر» نامیده میشودـ زیر نظر «شورای فرهنگی دانشگاه» تشكیل میشود.
ماده 4ـ تركیب كمیته ناظر به شرح زیر است:
1ـ معاون دانشجویی فرهنگی دانشگاه (رئیس كمیته)
2ـ نماینده تامالاختیار و دائم دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه
3ـ یك حقوقدان به انتخاب رئیس دانشگاه
4ـ سه نفر عضو هیأت علمی دانشگاه به انتخاب شورای فرهنگی دانشگاه
5ـ مدیر امور فرهنگی دانشگاه (دبیر كمیته)
6ـ سه نفر از مدیران مسئول نشریات دانشگاهی به انتخاب مدیران مسئول نشریات دانشگاه كه یك نفر از ایشان عضو علیالبدل محسوب میشود.
تبصره 1ـ دانشگاههایی كه این كمیته در آنها تشكیل نشده است یك ماه فرصت دارند تا انتخابات نمایندگان مدیران مسئول را برگزار كنند و طی این یك ماه كمیته میتواند بدون حضور نمایندگان مدیران مسئول نشریات دانشگاهی تشكیل شود.
تبصره 2ـ شیوهنامه انتخاب نمایندگان مدیران مسئول نشریات دانشگاهی توسط شورای مركزی ناظر هر دستگاه (ماده 8)تصویب خواهد شد.
تبصره 3ـ معاونت دانشجویی و فرهنگی هر دانشگاه موظف است براساس شیوهنامه مصوب شورای مركزی ناظر نسبت به برگزاری انتخابات جهت تعیین نمایندگان مدیران مسئول اقدام كند.
تبصره 4ـ اعضای انتخابی كمیته ناظر برای مدت یك سال با ابلاغ رئیس دانشگاه انتخاب میشوند.
تبصره 5ـ چنانچه نماینده اصلی مدیران مسئول عضو كمیته ناظر بر اساس شیوهنامه مصوب شورای مركزی ناظر، شرایط عضویت در كمیته ناظر را از دست بدهد عضو علیالبدل جایگزین وی خواهد شد.
تبصره 6ـ دبیرخانه كمیته ناظر در حوزه معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه مستقر و با مسئولیت دبیر، متولی انجام امور اداری و اجرایی كمیته ناظر است.
ماده 5ـ جلسات كمیته ناظر حداقل دو ماه یكبار با دعوت مكتوب از كلیه اعضا تشكیل میشود. جلسات با حضور حداقل سه نفر از اعضای دارای حق رأی، رسمی است و مصوبات آن نیز با رأی اكثریت معتبر است. ضروری است دعوتنامه اعضای جلسه حداقل سه روز پیش از موعد جلسه با اعلام دستور جلسه توسط دبیر كمیته ارسال شود.
تبصره 1ـ در صورتی كه هر یك از اعضا، شاكی خصوصی یا مشتكیعنه باشد، در زمان رسیدگی به شكایت مطروحه، حق رأی نخواهد داشت.
تبصره 2ـ دبیرخانه كمیته ناظر موظف است صورتجلسات كمیته را به طور مرتب به دبیرخانه شورای مركزی ناظر هر دستگاه ارسال كند.
تبصره 3ـ در موارد خاص بنا به نظر رئیس كمیته، جلسة ویژه میتواند با دعوت شفاهی یا كتبی وی از اعضای جلسه و بدون در نظر گرفتن ارسال دعوتنامه معمول به صورت فوقالعاده و فوری (حتی در همان روز) تشكیل شود.
ماده 6 ـ وظایف كمیته ناظر بر نشریات دانشگاهی به شرح زیر است:
1ـ بررسی درخواست و صدور مجوز انتشار مطابق بخش دوم این دستورالعمل
2ـ نظارت بر عملكرد نشریات دانشگاهی و تذكر اولیه در صورت لزوم
3ـ رسیدگی به تخلفات و شكایات ناشی از عملكرد نشریات دانشگاهی مطابق بخش 6 این دستورالعمل
4ـ نظارت بر حسن اجرای این دستورالعمل، مصوبات و شیوهنامههای شورای مركزی ناظر
5ـ بررسی و ارسال گزارش دو ماهانة عملكرد نشریات دانشگاه به شورای مركزی ناظر
6ـ برگزاری دورههای آموزشی برای متقاضیان نشریات دانشجویی اعم از صاحبان امتیاز، مدیران مسئول، سردبیران و سایر عوامل اجرایی بر اساس برنامه آموزشی مصوب شورای مركزی ناظر
ماده 7ـ شورای فرهنگی هر دانشگاه مرجع تجدید نظر در تصمیمات و آرای كمیته ناظر همان دانشگاه است.
ماده 8ـ براساس بند 4 ماده 2 ضوابط ناظر بر فعالیت نشریات دانشگاهی، در هر دستگاه شورایی با عنوان «شورای مركزی ناظر بر نشریات دانشگاهی» كه در این دستورالعمل به اختصار «شورای مركزی ناظر» نامیده میشود، تشكیل میگردد.
ماده 9ـ تركیب شورای مركزی ناظر به شرح زیر است:
1ـ معاون فرهنگی دستگاه متبوع (رئیس شورا)
2ـ معاون مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
3ـ معاون فرهنگی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها یا نماینده تامالاختیار رئیس نهاد
4ـ یك نفر حقوقدان به انتخاب معاون فرهنگی دستگاه متبوع
5ـ مدیركل امور فرهنگی دستگاه متبوع (دبیر شورا)
6ـ سه نفر از مدیران مسئول نشریات دانشگاهی به انتخاب مدیران مسئول نشریات دانشگاههای كشور كه یك نفر از آنها عضو علیالبدل محسوب میشود.
تبصره 1ـ در صورت نبودن پست معاون فرهنگی یا مدیركل امور فرهنگی یا عناوین مشابه انتخاب رئیس و دبیر شورا بر عهده رئیس دستگاه و در سطح معاونان و مدیران كل دستگاه میباشد.
تبصره 2ـ دبیر شورا طبق شیوهنامه مصوب شورای مركزی ناظر، نسبت به برگزاری انتخابات نمایندگان مدیران مسئول نشریات دانشگاهی جهت عضویت در شورای مركزی ناظر اقدام خواهد كرد.
تبصره 3ـ اعضای انتخابی شورای مركزی ناظر برای مدت یك سال با ابلاغ رئیس شورا انتخاب میشوند.
تبصره 4ـ چنانچه نماینده اصلی مدیران مسئول عضو شورای مركزی ناظر شرایط عضویت در شورا راـ براساس شیوهنامه مصوب شورای مركزی ناظرـ از دست بدهد عضو علیالبدل جایگزین وی خواهد شد. مسئولیت تشخیص استمرار شرایط عضویت نماینده مدیران مسئول بر عهده دبیر شوراست.
تبصره 5ـ دبیرخانه شورای مركزی ناظر در اداره كل امور فرهنگی وزارت یا دستگاه متبوع یا عناوین مشابه مستقر و دبیر شورای مركزی ناظر متولی انجام امور اداری و اجرایی شورا است.
ماده 10ـ وظایف و اختیارات شورای مركزی ناظر به شرح زیر است:
1ـ سیاستگذاری در حوزه كلان نشریات دانشگاهی
2ـ رسیدگی به اعتراضات در خصوص عدم صدور مجوز نشریات دانشگاهی
3ـ تجدید نظر در تصمیمات شورای فرهنگی دانشگاه در خصوص نشریات دانشگاهی
4ـ رسیدگی به اعتراضات ناشی از تصمیمات و عملكرد شورای فرهنگی دانشگاه در زمینه نشریات دانشگاهی
5ـ تدوین شیوهنامههای اجرایی
6ـ تفسیر مفاد دستورالعمل حاضر
7ـ نظارت بر عملكرد كمیتههای ناظر بر نشریات دانشگاهها
8ـ ایجاد وحدت رویه بین كمیتههای ناظر دانشگاهها
9ـ تدوین برنامه آموزشی برای متقاضیان نشریات دانشگاهی
10ـ بررسی نتایج گزارش عملكرد نشریات دانشگاهها ارسالی از سوی كمیتههای ناظر
تبصرهـ مصوبات شورای مركزی ناظر قطعی و لازمالاجرا است.
ماده 11ـ جلسات شورای مركزی ناظر حداقل هر 2 ماه یك بار با دعوت مكتوب از كلیه اعضا یك هفته قبل از زمان جلسه با اعلام دستور جلسه توسط دبیر شورا تشكیل میشود و جلسات با حضور حداقل 5 تن از اعضای دارای حق رأی، رسمی و مصوبات آن با رأی اكثریت معتبر است.
بخش دوم: نحوه درخواست مجوز و شرایط انتشار نشریات دانشگاهی
ماده 12ـ متقاضی امتیاز انتشار نشریه دانشگاهی باید درخواست كتبی خود را با اعلام مشخصات خود و مدیر مسئول، سردبیر، نام نشریه، زمینه و ترتیب انتشار (موضوع ماده 1) به انضمام تصریح به پایبندی به قانون اساسی، قوانین موضوعه و این دستورالعمل، به دبیرخانه كمیته ناظر طبق فرم پیوست شماره 1 تسلیم كند.
تبصره 1ـ زمینه انتشار نشریهای كه صاحب امتیاز آن شخص حقوقی است نباید مغایرتی با اساسنامه آن تشكل یا نهاد داشته باشد.
تبصره 2ـ نشریات دانشجویی موظفند صرفاً در زمینههایی كه مجوز اخذ كردهاند به فعالیت بپردازند.
تبصره 3ـ متقاضی امتیاز انتشار گاهنامه باید حداقل و حداكثر زمان انتشار نشریه خود را در درخواست كتبی خود مشخص نماید.
ماده 13ـ متقاضی امتیاز نشریه باید دارای شرایط زیر باشد:
1ـ یكی از دانشجویان یا اعضای هیأت علمی به عنوان شخص حقیقی یا تشكل، نهاد، انجمن، كانون، یا یكی از بخشهای دانشگاه یا هر شخص حقوقی دیگر در دانشگاه
2ـ عدم محكومیت منجر به توبیخ كتبی و درج در پرونده یا بالاتر در مورد دانشجویان و انفصال موقت از خدمت در مورد اعضای هیأت علمی
تبصره 1ـ افراد مشمول بند 2 پس از یك سال از تاریخ اتمام محرومیت میتوانند به عنوان صاحب امتیاز نشریات دانشگاهی فعالیت كنند و در صورت محكومیت مجدد به طور دائم محروم میشوند.
تبصره 2ـ در صورتی كه صاحب امتیاز یكی از شرایط فوق را از دست بدهد، ظرف یك ماه پس از ابلاغ كمیته ناظر میتواند درخواست انتقال امتیاز نشریه را به شخص واجد شرایط دیگر به كمیته ناظر ارسال كند، در غیر این صورت امتیاز نشریه لغو میشود. كمیته ناظر موظف است ظرف مدت 2 هفته از تاریخ وصول درخواست متقاضی، نظر خود را اعلام كند.
ماده 14ـ شرایط مدیر مسئول به شرح زیر است:
1ـ دانشجو بودن یا عضویت در هیأت علمی یا مدیر یكی از واحدهای اداری همان دانشگاه
2ـ عدم محكومیت منجر به توبیخ كتبی و درج در پرونده یا بالاتر در مورد دانشجویان، انفصال موقت از خدمت در مورد اعضای هیأت علمی و عدم محكومیت منجر به توبیخ كتبی و درج در پرونده یا بالاتر در كمیته تخلفات اداری برای كاركنان.
3ـ عدم سابقه مشروطی برای دو نیمسال متوالی یا سه نیم سال متناوب برای دانشجویان در هنگام معرفی به عنوان مدیر مسئول.
4ـ گذراندن دو نیمسال تحصیلی و حداقل 28 واحد درسی (دورههای كاردانی و كارشناسی). دانشجویان كارشناسی و كارشناسی ارشد ناپیوسته و دكتری از شمول این بند مستثنی هستند.
5- عدم شهرت به فساد اخلاق.
تبصره 1 ـ شهرت به فساد اخلاق صرفاً با اجماع كلیة اعضای كمیته ناظر قابل احراز است.
تبصره 2ـ مدیر واحد اداری فقط میتواند مدیر مسئول نشریه اداره متبوع خود باشد.
تبصره 3ـ افراد مشمول بند 2 پس از یك سال از تاریخ اتمام محرومیت میتوانند به عنوان مدیر مسئول نشریات دانشگاهی فعالیت كنند و در صورت محكومیت مجدد این افراد به طور دائم محروم میشوند.
تبصره 4ـ در صورتی كه مدیر مسئول یكی از شرایط را از دست بدهد، صاحب امتیاز موظف است ظرف یك ماه مدیر مسئول جدید را به كمیته ناظر معرفی كند، در غیر این صورت امتیاز نشریه لغو میشود. كمیته ناظر موظف است ظرف مدت 2 هفته در این خصوص اعلام نظر كند.
تبصره 5ـ سردبیر نشریه باید كلیه شرایط فوق را دارا باشد.
ماده 15ـ انتشار نخستین شماره نشریه منوط به طی دوره آموزشی و اخذ گواهی پایان دوره توسط صاحب امتیاز، مدیر مسئول و سردبیر براساس برنامه آموزشی مصوب شورای مركزی ناظر بر نشریات دانشگاهی است.
تبصرهـ هر كمیته ناظر موظف است در هر نیم سال تحصیلی حداقل دو دوره آموزشی براساس برنامه آموزشی مصوب شورای مركزی ناظر بر نشریات دانشگاهی آن دستگاه برگزار كند.
ماده 16ـ هیچكس نمیتواند در زمان واحد صاحب امتیاز، مدیر مسئول و سردبیر بیش از یك نشریه باشد.
ماده 17ـ در صورتی كه تقاضانامهها ناقص یا متقاضیان امتیاز یا مدیران مسئول نشریات فاقد شرایط مقرر در این دستورالعمل باشند كمیته ناظر موظف است مراتب را به صورت مكتوب و با استناد به دلایل و مدارك لازم حداكثر ظرف 20 روز از تاریخ دریافت و ثبت درخواست به متقاضیان اعلام كند.
ماده 18ـ درج شناسنامه نشریه شامل زمینه نشر، نام صاحب امتیاز، مدیر مسئول، سردبیر یا شورای سردبیری دانشگاه صادر كننده مجوز، شماره، تاریخ انتشار و دوره نشر در هر شماره نشریه الزامی است.
ماده 19ـ چنانچه صاحب امتیاز نشریهای متقاضی توزیع آن در سایر دانشگاهها باشد باید تقاضای خود را با ذكر محدوده توزیع به كمیته ناظر دانشگاه تسلیم كند. كمیته ناظر دانشگاه در صورت موافقت، موظف است ظرف مدت ده روز از تاریخ وصول، درخواست را جهت اعلام نظر نهایی به شورای مركزی ناظر ارسال كند. شورای مركزی ناظر موظف است پس از كسب نظر دانشگاه مقصد ظرف دو ماه نسبت به درخواست مزبور اعلام نظر كند.
تبصره 1ـ در صورت عدم موافقت كمیته ناظر دانشگاه، متقاضی میتواند اعتراض خود را به شورای مركزی ناظر اعلام كند.
تبصره 2ـ نظارت و رسیدگی به تخلفات یا شكایات این نشریات بر عهده كمیته ناظر دانشگاه صادر كننده مجوز (دانشگاه مبدأ) است.
ماده 20ـ اتحادیهها و تشكلهای دانشگاهی، مجامع فرهنگی و شوراهای صنفی دانشجویی دارای مجوز رسمی كه در بیش از یك دانشگاه فعالیت داشته و متقاضی انتشار نشریه باشند میتوانند درخواست خود را به شورای مركزی دستگاه مربوطه اعلام كنند. نظارت و رسیدگی به شكایات و تخلفات اینگونه نشریات بر عهده شورای مركزی ناظر است.
تبصرهـ شرایط ناظر بر صدور مجوز، صاحب امتیاز و مدیر مسئول و سردبیر اینگونه نشریات تابع این دستورالعمل است.
ماده 21ـ كمیته ناظر موظف است در صورت فراهم بودن شرایط قانونی انتشار نشریه، حداكثر ظرف 20 روز نسبت به صدور مجوز اقدام كند.
ماده 22ـ در صورتی كه كمیته ناظر با صدور مجوز نشریه مخالفت كند یا ظرف 20 روز نسبت به صدور مجوز با اعلام كتبی دلایل عدم موافقت، اقدام نكند، متقاضی میتواند اعتراض خود را به صورت مكتوب به شورای فرهنگی دانشگاه اعلام كند. شورای فرهنگی موظف است ظرف 30 روز موضوع اعتراض را بررسی و اعلامنظر كند.
ماده 23ـ مسئولیت كلیه مطالب مندرج در نشریه به عهده مدیر مسئول است و وی موظف است سه نسخه از هر شماره را بلافاصله پس از انتشار به دبیرخانه كمیته ناظر دانشگاه تحویل دهد.
تبصرهـ دبیرخانه كمیته ناظر دانشگاه موظف است دو نسخه از نشریه را به دبیرخانه شورای مركزی ناظر ارسال كند.
ماده 24ـ در صورتی كه صاحب امتیاز ظرف مدت حداكثر شش ماه از زمان صدور مجوز پس از اخطار كتبی و مهلت یك ماهه اقدام به انتشار نشریه نكند، مجوز صادره از اعتبار ساقط است.
ماده 25ـ نشریات موظفند توالی انتشار مندرج در امتیاز خود را رعایت كنند. در غیر این صورت پس از سه مرحله متوالی عدم انتشار، صاحب امتیاز برای پاسخگویی به كمیته ناظر احضار و در صورت عدم ارائه دلایل قانع كننده، مجوز نشریه لغو میشود.
ماده 26ـ صاحب امتیاز میتواند درخواست خود را مبنی بر انتقال امتیاز نشریه به دیگری یا تغییر مشخصات ذكر شده در فرم درخواست مجوز نشریه (اعم از مدیر مسئول، نام نشریه، دوره انتشار و زمینه انتشار) به كمیته ناظر ارائه كند و كمیته ناظر موظف است ظرف یك ماه مراتب موافقت یا عدم موافقت خود را به صورت مكتوب به صاحب امتیاز اعلام كند.
بخش سوم: حقوق نشریات دانشگاهی
ماده 27ـ نشریات دانشگاهی از كلیه حقوق مصّرح در قانون مطبوعات جمهوری اسلامی ایران برخوردارند. از جمله:
1ـ جستجو، كسب و انتشار اخبار داخل و خارج دانشگاه به منظور افزایش آگاهی جامعه دانشگاهی با رعایت موازین قانونی و حفظ مصالح جامعه.
2ـ هیچ مقام دولتی و غیر دولتی حق ندارد برای چاپ مطلب یا مقالهای درصدد اعمال فشار بر نشریات برآید یا به سانسور و كنترل محتوای نشریات مبادرت ورزد.
3ـ نشریات دانشجویی حق دارند نظرها، انتقادهای سازنده، پیشنهادها وتوضیحات دانشجویان و مسئولان دانشگاه را با رعایت موازین اسلامی و مصالح دانشگاه و جامعه درج كنند.
ماده 28ـ معاونت دانشجویی و فرهنگی و سایر نهادهای فرهنگی دانشگاه باید در چارچوب قوانین و در حدود اختیارات و امكانات از نشریات دانشگاهی حمایت كنند.
تبصرهـ معاونت دانشجوییـ فرهنگی دانشگاه سالانه از محل بودجه فرهنگی مبلغی را برای حمایت و كمك به انتشار نشریات دانشگاهی پیشبینی میكند و متناسب با شرایط و مطابق ضوابط و مقررات در اختیار آنان قرار میدهد.
ماده 29ـ دستگاهها موظفند جشنواره كشوری نشریات دانشجویی را با هماهنگی كلیه دستگاهها و مسئولیت یك دستگاه حداقل سالی یكبار برگزار نمایند و نشریات برتر را شناسایی و تشویق كنند.
تبصره 1ـ هر دستگاه موظف است جشنواره نشریات دانشجویی خود را حداقل سالی یكبار برگزار نماید و نشریات برتر را شناسایی و تشویق كند.
تبصره 2ـ نشریات دارای رتبههای اول، دوم و سوم علاوه بر جوایز جشنواره مشمول حمایتهای مادی و معنوی دستگاه مربوطه تا جشنواره بعدی خواهند بود.
بخش چهارم: حدود نشریات دانشگاهی
ماده 30ـ نشریات دانشگاهی در انتشار مطالب و تصاویر جز در موارد اخلال به مبانی و احكام اسلام و حقوق عمومی و خصوصی مطابق ماده 6 قانون مطبوعات، آزاد هستند.
ماده 31ـ هرگاه نشریهای مطالبی مشتمل بر توهین، افترا، خلاف واقع یا انتقاد نسبت به اشخاص (اعم از حقیقی یا حقوقی) منتشر كند، ذینفع حق دارد پاسخ آن را حداكثر تا دو ماه از تاریخ انتشار به صورت مكتوب برای همان نشریه ارسال كند و نشریه مزبور نیز موظف است توضیح یا پاسخ دریافتشده را حداكثر یك ماه پس از وصول پاسخ در همان صفحه و ستون و با همان حروفی كه اصل مطلب منتشر شده است به رایگان به چاپ برساند، منوط به آنكه جواب از دو برابر اصل مطلب تجاوز نكند و متضمن توهین و افترا به كسی نباشد.
تبصره 1ـ اگر نشریه علاوه بر پاسخ مذكور مطالب یا توضیحات مجددی چاپ كند، در این صورت حق پاسخگویی مجدد برای معترض باقی است، بدیهی است درج قسمتی از پاسخ، در حكم عدم درج است و متن پاسخ باید در یك شماره و به طور كامل درج شود.
تبصره 2ـ در صورتی كه نشریه پاسخ را منتشر نكند ذینفع میتواند به كمیته ناظر شكایت كند و كمیته ناظر در صورت محق شناختن شاكی، جهت نشر پاسخ به نشریه اخطار خواهد كرد و اگر این اخطار مؤثر واقع نشود، كمیته ناظر، نشریه را به یكی از تنبیهات بندهای 4 تا 6 ماده 40 محكوم میكند.
تبصره 3ـ مفاد این ماده و تبصرههای آن نافی حق ذینفع در خصوص پیگیری شكایت از طریق كمیته ناظر یا مراجع ذیصلاح نخواهد بود.
ماده 32ـ در صورت شكایت شاكی خصوصی از یك نشریه مبنی بر انتشار هر نوع مطلب مشتمل بر تهمت، افترا، فحش و الفاظ ركیك یا نسبتهای توهینآمیز و نظایر آن نسبت به اشخاص، تهدید و هتك شرف یا حیثیت یا افشای اسرار شخصی، نشریه به یكی از تنبیهات بندهای 5 تا 9 ماده 40 محكوم میگردد.
ماده 33ـ نشریات دانشگاهی كه بنا به تشخیص كمیته ناظر مرتكب تخلفات مواد 24، 25، 26 و 27 قانون مطبوعات شوند، به یكی از تنبیهات بندهای 10 تا 13 ماده 40 محكوم میشوند.
ماده 34ـ در صورت انتشار عكسها، تصاویر و مطالب خلاف عفت عمومی، كمیته ناظر، نشریه را به یكی از بندهای 5 تا 9 ماده 40 محكوم میكند و در صورت تكرار جرم پس از محكومیت اولیه، نشریه به یكی از تنبیهات بندهای 10 تا 13 این ماده محكوم میشود.
ماده 35ـ نشریات دانشگاهی كه بنا به تشخیص كمیته ناظر مرتكب تخلفات موضوع ماده 29 قانون مطبوعات شوند به یكی از تنبیهات بندهای 8 و 9 ماده 40 محكوم میشوند.
ماده 36ـ هرگاه نشریهای مطالب و تصاویری مانند توهین، تهمت، فحش، الفاظ ركیك، تحقیر، تهدید، هتك حرمت یا حیثیت و نظایر آن منتشر نماید، تخلف عمومی محسوب میگردد. در این صورت رئیس كمیته ناظر میتواند از ادامه فعالیت نشریه جلوگیری نماید و موضوع را جهت بررسی به كمیته ناظر ارجاع دهد. كمیته ناظر موظف است موضوع را خارج از نوبت بررسی و در صورت احراز تخلف، متخلف به یكی از تنبیهات بندهای 5 تا 9 ماده 40 محكوم میشود.
تبصره: مدت رسیدگی به پرونده نشریهای كه از ادامه انتشار آن جلوگیری شده است نباید از 10 روز بیشتر شود.
ماده 37ـ در صورت تخلف از تبصره 5 ماده 1 یا مواد 17، 19 و 24 این دستورالعمل برای بار اول نشریه به یكی از تنبیهات بندهای 1 تا 3 و در صورت تكرار به یكی از تنبیهات بندهای 4 تا 7 ماده 40 محكوم میشود
ماده 38ـ در صورتی كه «نشریهای» بدون اخذ مجوز از كمیته ناظر منتشر شود توقیف شده و انتشاردهنده به مدت یك سال نمیتواند صاحب امتیاز، مدیر مسئول و سردبیر نشریه جدیدی باشد و در صورت تكرار اگر متخلف شخص حقیقی و دانشجو باشد تا پایان مقطع تحصیلی و در صورتی كه متخلف شخص حقوقی یا عضو هیأت علمی باشد تا سه سال حق انتشار و شركت در انتشار هیچ نشریهای را نخواهد داشت.
ماده 39ـ در مواردی كه تخلف ارتكابی نشریه براساس قوانین موضوعه كشور جرم تلقی شود بنا به تشخیص كمیته ناظر مدیر مسئول نشریه جهت تصمیمگیری مقتضی به كمیته انضباطی معرفی میشود.
بخش پنجم: تنبیهات
ماده 40ـ موارد تنبیهی متخلفان به شرح زیر است:
1ـ احضار به كمیته ناظر و تذكر شفاهی
2ـ تذكر كتبی
3ـ اخطار كتبی
4ـ محرومیت موقت نشریه از تسهیلات دانشگاهی تا شش ماه
5ـ محرومیت موقت مدیر مسئول از تصدی این سمت تا 6 ماه
6ـ محرومیت موقت مدیر مسئول از تصدی این سمت از 6 ماه تا یك سال
7ـ توقیف موقت نشریه تا 3 ماه
8ـ توقیف موقت نشریه از سه ماه تا 6 ماه
9ـ توقیف موقت نشریه از 6 ماه تا یك سال
10ـ توقیف موقت نشریه از یك تا دو سال
11ـ منع دائم انتشار نشریه
12ـ منع دائم انتشار نشریه و محرومیت مدیر مسئول از تصدی این سمت تا یك سال
13ـ منع دائم انتشار نشریه و محرومیت مدیر مسئول از تصدی این سمت تا پایان مقطع تحصیلی
بخش ششم: رسیدگی به تخلفات و شكایات
|
ماده 41ـ كمیته ناظر موظف است به شكایات مكتوب حداكثر ظرف مدت 15 روز از تاریخ دریافت و ثبت آن در دبیرخانه، رسیدگی كرده و رأی خود را صادر كند.
ماده 42ـ كمیته ناظر، مدیر مسئول نشریهای را كه تخلف كرده یا از آن شكایت شده است به صورت كتبی و با ذكر دقیق موارد تخلف یا شكایت و با ارائه مهلت یك هفتهای از تاریخ ابلاغ جهت ادای توضیحات دعوت میكند و در صورت عدم حضور غیرموجه وی یا عدم ارائه توضیحات كتبی، كمیته ناظر میتواند حكم مقتضی را در مورد نشریه صادر كند.
ماده 43ـ كمیته ناظر باید آرای خود را با ذكر موارد تخلف یا شكایت مستند به مواد 30 تا 39 صادر و آن را به صورت كتبی حداكثر ظرف مدت یك هفته پس از صدور به مدیر مسئول و شاكی خصوصی نشریه ابلاغ كند.
ماده 44ـ آرای صادره، ظرف مدت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض و درخواست تجدید نظر در شورای فرهنگی دانشگاه است. در صورت عدم اعتراض در مهلت تعیین شده، حكم، قطعی محسوب میشود.
ماده 45ـ احكام صادره از سوی كمیته ناظر بر نشریات دانشگاهی تا زمانی كه نقض نشدهاند لازمالاجرا هستند.
ماده 46ـ شورای فرهنگی دانشگاه موظف است رأی خود را در مورد اعتراضات مكتوب واصله حداكثر ظرف مدت یك ماه از تاریخ دریافت اعتراض توسط دبیرخانه، به صورت مكتوب به معترض و كمیته ناظر دانشگاه ابلاغ كند.
ماده 47ـ تصمیم شورای فرهنگی دانشگاه ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ، قابل اعتراض به شورای مركزی ناظر است. شورای مركزی ناظر موظف است ظرف دو ماه از تاریخ دریافت اعتراض رأی خود را صادر و آن را ابلاغ كند. آرای شورای مركزی ناظر، قطعی و لازمالاجرا است.
بخش هفتم: نحوه ابلاغ، اجرا و تفسیر این دستورالعمل
ماده 48ـ نحوه صدور مجوز نشریات دانشگاهی، نظارت بر آنها، رسیدگی به تخلفات و شكایات تنها براساس دستورالعمل حاضر خواهد بود. تعیین و تصویب هرگونه شرایط و مقررات مغایر یا محدود كننده علاوه بر مفاد این آئیننامه نظیر صدور مجوزهای مشروط یا موقت ممنوع است.
ماده 49ـ به كلیه نشریات دانشگاهی كه قبل از تصویب این دستورالعمل انتشار مییابند مدت هشت ماه از تاریخ ابلاغ این دستورالعمل فرصت داده میشود تا خود را با ضوابط و مقررات این دستورالعمل منطبق كنند.
تبصرهـ در صورت عدم انطباق در مهلت مقرر مجوز نشریه با صلاحدید كمیته ناظر لغو خواهد شد.
ماده 50ـ دستورالعمل اجرایی نشریات دانشگاهی در 50 ماده و 44 تبصره در تاریخ ...................... به تصویب شوراهای مركزی ناظر بر نشریات دانشگاهی رسید.
طبق ماده 5 ضوابط ناظر بر فعالیت نشریات دانشگاهی، مصوبه جلسه شماره 540 مورخ 26/3/1383 شورای عالی انقلاب فرهنگی، و بنا به مصوبه شوراهای مركزی ناظر بر نشریات دانشگاهی وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشكی و دانشگاه آزاد اسلامی دستورالعمل اجرایی این ضوابط جهت اجرا به دانشگاهها و مؤسسههای آموزشی و پژوهشی ابلاغ میگردد